بالابر

انواع بالابر یا آسانسور کارگاهی : هنگامی که صحبت از ساخت و ساز به میان می آید در کنار ارزیابی جنبه های مختلف، غالبا استفاده از تجهیزات مناسب و کارآمد نیز مدنظر قرار می گیرد، تجهیزاتی که علاوه بر کارآیی بالا، از نظر اقتصادی مقرون به صرفه بوده و در عین حال نیازهای مهندسین، مجریان و کارگران را به خوبی برآورده سازد.

دسته:

توضیحات

یکی از تجهیزات مفیدی که مزایای و کاربردهای فراوانی دارد آسانسور یا بالابر کارگاهی می باشد.

آسانسور کارگاهی علاوه بر جابه جایی مصالح و افراد در ارتفاعات، ایمنی بالا، سرعت انجام کار، افزایش روحیه افراد هنگام کار، کاملا مقرون به صرفه بوده و همواره مورد استفاده سازندگان سدها، پالایشگاه ها، سکوهای نفتی،  اصناف مختلف و  دیگر سازه های ساختمانی می باشد.

در این مقاله به بررسی انواع بالابر یا آسانسورهای کارگاهی خواهیم پرداخت .

انواع بالابر یا آسانسور کارگاهی :

  1. بالابر صنعتی
  2. بالابر ساختمانی
  3. بالابر حمل و نقل
  4. بالابر کثیف بر. Dumbwaiter
  5. آسانسور غذا بر (مون شارژ)

 آسانسور غذابر عمدتا جهت جابجایی ظروف غذا یا بسته بندی های سبک در منازل، ساختمان های اداری، دانشگاهی و همچنین فروشگاه ها و مجتمع های تجاری نصب و راه اندازی می گردند.
ابعاد آسانسور غذابر به گونه ای انتخاب می شود که امکان سوار شدن مسافر در آن نباشد.

موارد استفاده از آسانسور غذابر

  • رستوران ، آشپزخانه ، سلف سرویس
  • بیمارستان
  • دانشگاه
  • صنایع غذایی ، دارویی ، شیمیایی و بهداشتی

انواع بالابر یا آسانسور کارگاهی :

۱بالابر انفجاری

از این نوع آسانسور در بخش هایی که گاز های اشتعال زا وجود دارد استفاده می شود.

۲آسانسور مواد پودری یا کاسه ای

از جمله کاربردهای دیگر آسانسور کارگاهی حمل و نقل مواد توده ای مانند پودرها به مخازن تولید می باشد از این نوع بالابر به عنوان بالابر کاسه ای نیز یاد می شود.

۳بالابر یا آسانسور ساختمانی

در پروژه های ساختمانی، عملیات های مختلف از جمله جا به جایی مصالح، مواد و افراد انسانی در ارتفاعات مورد نیاز است. بدیهی است بالابر ساختمانی به خوبی این نیاز را براورده می سازد.

۴آسانسور کارگاهی مصالح

شاید یکی از ساده ترین نوع آسانسور، آسانسور کارگاهی مصالح است که در آن کاسه یا باکت حمل مصالح به سیمی وصل شده و توسط یک الکترو موتور قادر به جا به جا کردن مصالح با ظرفیت های مختلف  می باشد.

۵بالابر نفر و مصالح

این نوع بالابر دارای کابین درب دار و امنیت بالا بوده و در جا به جایی افراد نقش مهمی ایفا می کند تعداد جابه جایی افراد در این بالابر بر اساس وزن ظرفیت آن سنجیده میشود.

۶آسانسور کارگاهی حمل بار و نفر

حمل و نقل وسایل نقلیه، تولیدات کارخانه ها و کالاهای فروشگاه ها توسط آسانسورهای کارگاهی حمل بار و نفر انجام می پذیرد.

از کاربردی ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. بالابرهای خودرو
  2. بالابرهای آکاردوئونی

۶-۱بالابر خودرو

نام دیگر این بالابر، جک بالابر خودرو می باشد و دارای گونه های مختلف از جمله جک دو ستون و جک چهار ستون می باشد.

این بالابرها در تعمیرگاه ها و مکان های بازرسی فنی خودرو کاربرد دارند.

۶-۲بالابر آکاردئونی

معمولاٌ در جاهایی مانند مساجد، سالن ها و کارخانه ها برای نظافت و یا حمل و نقل افراد و مصالح کاربرد دارند.

مزایای آسانسورهای کارگاهی :

 آسانسور کارگاهی دستگاهی است که وظیفه بالا و پایین بردن افراد، مصالح، ابزارها و دستگاه ها و ماشین آلات کوچک در کارگاه های ساختمانی کوچک را به عهده دارد. آسانسورهای کارگاهی یا بالابرها به جهت ایجاد ایمنی و امنیت مناسب و همچنین استحکام بسیار بالایی که دارند یکی از کاربردی ترین ماشین ها در پروژه های ساختمانی محسوب می شوند. حمل و نقل و نصب آسانسورهای کارگاهی در مکان های جدید بسیار راحت و آسان می باشد. از دیگر مزایای آسانسورهای کارگاهی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  1. سرعت نصب
  2. عدم نیاز به زیرسازی های زمان بر
  3. سیستم عملکردی راحت و آسان
  4. توانایی جا به جایی بارهای سنگین
  5. قابلیت استفاده در ارتفاع های بالا
  6. امکان افزایش ارتفاع به مقدار مورد نیاز

این بالابرها هیچگونه محدودیتی در ارتفاع نداشته و حتی برای برج های بسیار مرتفع نیز قابل استفاده اند. اما برای سازه هایی با طبقات کم، استفاده از از این ماشین ها از لحاظ اقتصادی به صرفه تر می باشد، به این مفهوم که دارای صرف هزینه ی مناسب و کم خواب شدن سرمایه اولیه می باشد.

آسانسورهای کارگاهی دارای دو قسمت سازنده اصلی، ریل و کابینی که به سیستم پاراشوت مجهز می باشد است. در صنعت ساختمان سازی، ایمنی افراد همیشه در اولویت اول قرار دارد و مجهز بودن این دستگاه به سیستم پاراشوت، ایمنی این دستگاه را نسبت به سایر بالابرهای کارگاهی مرسوم در بازار در سطح بالاتری قرار می دهد.

انواع آسانسورهای کارگاهی و انواع نصب

آسانسورهای کارگاهی دارای دو دسته کلی هستند. دسته اول آسانسورهای کارگاهی می باشند که بر روی نمای ساختمان نصب می شوند و از قطعات سه متری قابل مونتاژ تشکیل شده اند. نوع حرکت این آسانسورها به صورت کششی و یا سیستم راک پینیون ( دنده و چرخ دنده) می باشد.

دسته دوم آسانسورهای کارگاهی می باشد که به چاهک احتیاج دارد و مجهز به ریل های استاندارد بوده و این باعث حرکات بسیار نرم و روان آسانسور می شود. از این آسانسور ها در گودبرداری ها و حفاری ها نیز بهره می گیرند.

این آسانسورها این قابلیت را دارند که در پایان پروژه ساختمانی اتاقک آسانسور کارگاهی را از چاهک بیرون آورده و به جای آن آسانسور نفربر اصلی جایگزین شود. بایستی در هر دو نوع آسانسورهای فوق از حفاظ پیرامون استفاده کرد. محل نصب این حفاظ در محلی که کابین آسانسور در آن جا توقف می کند بوده و باعث جلوگیری از تصادف و برخوردهای احتمالی افراد یا ماشین آلات با کابین آسانسور می شود. در واقع خط مرزی محدوده ی آسانسور به وسیله حفاظ پیرامون تعیین می شود.

بازرسی فنی آسانسور کارگاهی

با این که امروزه از استانداردهای ملی و گسترش آن ها چند سال می گذرد هنوز هم کمبودهایی در حین بازرسی ها دیده می شود. به همین منظور به کارگیری کارشناسان خبره و متخصص در این حوزه بسیار مفید می باشد. بازرسی و کنترل سطح کیفیت و موارد فنی آسانسور باعث ارتقای میزان ایمنی در آن می شود. بازرسی فنی و بررسی آسانسور مطابق با چک لیست از اجزای گوناگون الکترونیکی و مکانیکی ساخته می شود و هرگونه نقص و عیوب فنی در هر یک از قسمت ها قادر است افراد را به سوی مرگ هدایت کند. هر آسانسور با توجه به ساختاری که دارد باید هر شش ماه یک بار بازرسی شود.
برخی از اجزای آسانسورها در اثر خوردگی و زنگ زدگی دچار فرسودگی می شوند که توجه به این نکات از اهمیت بالایی برخوردار است. مواردی مانند روشنایی کابین آسانسور ، موتورخانه، سیستم های کنترلی و غیره در هر بازرسی اهمیت فراوانی دارد. هم چنین کنترل سرخوردگی سیم بکسل و پاراشوت آسانسور بایستی مطابق چک لیست آسانسور بازرسی شود.

بازرسی فنی آسانسور شامل موارد ذیل است:

  • ۱-آسانسورهای صنعتی
    ۲-بالابرهای ساختمانی
    ۳-آسانسورهای مسافربری و باربری
    ۴-بازرسی ایمنی و فنی آسانسورهای الکتریکی و هیدرولیک
    ۵-بازرسی آسانسورهای خدماتی
    ۶-بازرسی و چک کردن اجزاء و قطعات نصب شده
    ۷-بازرسی و کنترل آسانسورها پس از نصب آن ها
    ۸-بازرسی فنی آسانسورهای بدون موتورخانه

استانداردها و اصول فنی که باید در بازرسی های فنی مورد توجه قرار بگیرند شامل موارد ذیل است:

  • ۱- استاندارد بین المللی ASME-EN81-A17-1
    ۲- استانداردهای ملی کشور در ایران ۶۳۰۳-۱

بخش هایی که هنگام بازرسی باید به آن ها توجه شود:

  • ۱-کنترل سیستم های الکتریکی،کنترلی، ایمنی و محرکه ی آسانسور
    ۲-کنترل دقیق سیستم تعلیق کابین
    ۳-بازدید عملکرد صحیح ترمزهای ایمنی، گاورنر و ضربه گیرهای آسانسور
    ۴-توجه به نحوه ی عملکرد صحیح و درست قفل ها، درب های کابین و طبقات اسانسور.

مواردی که جهت بازرسی فنی آسانسور مورد نیاز است:

  • ۱-بعد از پرداخت هزینه باید نوبت بازرسی مشخص شود.
    ۲-اگر در زمان اول معایبی وجود داشت متقاضی بایستی نسبت به بازرسی مجدد اقدام کند.
    ۳-هنگام تایید بازرسی فنی آسانسور تایید گواهی سلامت آسانسور ارائه می شود.

بالابرهای کارگاهی در سازه های عظیم :.

در صنعت امروز وجود بالابرهای کارگاهی همه چیز را میسر ساخته است. بالابرها قادرند هزاران کیلوگرم بار را از جایی به جای دیگر به طور عمودی منتقل کنند. حمل بارهای بسیار سنگین آن هم در میان ده ها طبقه به وسیله ی بالابرهای کارگاهی ممکن شده است. بالابرهای کارگاهی دستگاه ها و ماشین هایی با دقت، سرعت و قدرت بالا یکی از ارکان اساسی در سازه های امروزی شمرده می شوند. صنعت های عظیمی همچون راه سازی، تونل سازی، معدن، حفاری نفت و گاز، ساختمان سازی، سدسازی و غیره همگی به کمک بالابرهای کارگاهی امکان پذیر شده است. بالابرهای کارگاهی باعث صرفه جویی در زمان و صرف هزینه می شوند که این از مزیت های آن ها به شمار می آید.

جا به جایی بارهایی با ظرفیت های بالا و افراد انسانی به ارتفاع های بالا، بدون وجود بالابرها کاری بسیار دشوار و بعضاً غیرممکن بوده و یا صرف هزینه و زمان زیادی را می طلبد. ظرفیت مجاز حمل بار برای بالابرهای کارگاهی در حدود ۵۰۰ تا ۳۰۰۰ کیلوگرم می باشد. جا به جایی این حجم بار سنگین از مواد و مصالح به نقاط مرتفع بدون کمک بالابرهای کارگاهی ممکن است چند شبانه روز به طول بینجامد.

امنیت آسانسور کارگاهی در هنگام سقوط : با توجه به این که آسانسورهای کارگاهی برای انتقال افراد و مواد گوناگون به کار می روند، امنیت آن ها در اولویت قرار دارد. هرچه امنیت آسانسورهای کارگاهی بیشتر باشد به همان میزان تلفات و خسارات ناشی از کارکرد آن کاهش یافته و جان و مال مردم بیشتر حفظ می شود.

امنیت آسانسور کارگاهی

پاراشوت

بعضی مواقع آسانسورها بر اثر سرعت بالا سقوط می کنند. زمانی که سرعت آسانسور کارگاهی بالا باشد امکان سقوط آن نیز بیشتر است. به همین منظور برای ممانعت و پیشگیری از سقوط آسانسور کارگاهی طراحان و مهندسین قطعه ای به نام ترمز پاراشوت را در نظر گرفته اند. در واقع زمانی که آسانسور بیش از حد مجاز سرعت داشته باشد سیستم ترمز به طور اتوماتیک عمل کرده و از سقوط آسانسور کارگاهی جلوگیری می نماید.

سیستم اضافه بار (over load)

این سیستم الکترونیکی به گونه ای طراحی شده است که اگر بار آسانسور بیش از حد مجاز باشد شروع به هشدار دادن کرده و مانع حرکت می شود.

ترمز الکترومغناطیسی

این ترمز پشت الکتروموتور نصب شده و باعث توقف آسانسور در ایستگاه می گردد.

نرده ی امگا

نرده امگا در جایگاه ورود و خروج آسانسور کارگاهی نصب می شود. در هر طبقه که آسانسور بالا و پایین می رود با نرده ی امگا باز و بسته می شود. همچنین این نرده باعث جلوگیری از ورود اشیاء و افراد متفرقه به درون آسانسور می گردد.

حفاظ پیرامون

حفاظ پیرامون، محدوده ی استقرار آسانسور را تعیین کرده و از ورود و توقف افراد اضافی در آن محل جلوگیری می کند. این حفاظ برای جلوگیری از برخورد اشیاء، افراد و صدمات ناشی از آن نیز بسیار لازم است.

سری لیمیت سوئیچ های ایمنی

لیمیت سوئیچ ها در ابتدا و انتهای مسیر آسانسور بسیار لازم است. لیمیت سوئیچ روی درب کابین نیز جهت جلوگیری از سقوط نصب می گردد.

کلگی

این قطعه محدود کننده ی آخر مسیر بوده و به شکل خودکار باعث ادامه حرکت و یا پایان آن می شود. وظیفه دیگر کلگی این است که در صورت عمل نکردن لیمیت سوئیچ، از انحراف دستگاه برای سقوط جلوگیری کند.

آسانسور کارگاهی در بنادر : تکنولوژی  آن چنان در حال  پیشرفت است که تقریباٌ تمام عرصه ها و حوزه های عملیاتی و غیرعملیاتی را در برگرفته است. به طور مثال عملیات ساخت و ساز، پل سازی، سدسازی، بنادر، کشتیرانی و غیره از جمله مواردی محسوب می شوند که در آن نیاز به تجهیزات و دستگاه های گوناگون در آن لازم و ضروری است.

آسانسور کارگاهی در بنادر و صنعت کشتیرانی

استفاده از بالابر یا آسانسور کارگاهی در بنادر کشتیرانی به منظور دسترسی آسان و سریع کشتی ها به سواحل بسیار مناسب و دارای مزیت های زیر می باشد:

۱قابل دسترس بودنطبق تجربه طولانی مدت در این زمینه، نصب و راه اندازی بالابرهای (آسانسور) کارگاهی، بهره وری بالایی در هنگام تعمیر و مراقبت داشته و خرابی کمتری به همراه دارد. همچنین صرفه جویی در زمان به خاطر از میان برداشتن زمان انتظار و تعمیر آسان از مزیت های این روش می باشد.

۲بهره وری: بدیهی است در صورت عدم وجود آسانسور یا بالابرهای کارگاهی، پرسنلی که وظیفه تعمیر و مراقبت از جرثقیل را به عهده دارند باید جهت بالا رفتن از پلکان استفاده کنند و حداقل زمان برای رسیدن به بالای یک جرثقیل، با ارتفاع نه چندان زیاد، چیزی در حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه طول می کشد به ویژه این که ابزار و اجزاء مورد استفاده برای تعمیرات باید توسط جرثقیل برداشته و حمل شود که همه این ها باعث اتلاف وقت شده و این در حالی است که زمان استفاده از بالابر کارگاهی در چنین مواقعی فقط دو دقیقه به طول می انجامد.

۳ایمنی: در شرایط آب و هوایی نامناسب، استفاده از نردبان خطرات بسیاری به دنبال دارد ضمن این که بالابرهای کارگاهی فرایند عملیات نجات را بسیار تسریع و تسهیل میکنند.

آسانسور کارگاهی و صنعت : همان طور که می دانیم مواد اولیه ای که در کارخانه های صنایع غذایی، دارویی و یا شیمیایی به کار می رود به شکل پودری یا گرانولی بوده و شکل توده ای دارند. این مواد اولیه بایستی به صورتی به مخزن دستگاه های تولید و بسته بندی منتقل شوند و این مخازن غالباٌ در ارتفاع بالایی از سطح زمین قرار دارند. بنابراین برای انتقال مواد اولیه به درون مخازن مورد نظر از بالابر یا آسانسورهای خاصی استفاده می شود. این آسانسورها در بازار به نام های بالابر پودری یا کاسه ای معروف هستند، البته گاهی به جای واژه بالابر اصطلاح الویتر نیز در مورد آنان به کار می رود.

آسانسور کارگاهی و صنعت

اجزاء و قطعات مهم بالابر (آسانسور) کاسه ای بدین قرار است:

  1. بخش جابه جایی بار که به نام باکت،کاسه یا قاشق نیز نام گذاری شده است و بنا به نیاز کاربر از جنس های گوناگونی مانند پلی آمید سیلیس استیل و در اشکال گوناگونی مانند عمیق و کم عمق ساخته میشود.
  2. قسمت کششی که به صورت تسمه لاستیکی و زنجیری وجود دارند.
  3. موتور متحرک برای تولید حرکت در بخش کششی
  4. محفظه یا قاب دستگاه.

بنابراین برحسب ضرورت و نیاز کاربری، اشکال گوناگونی از بالابر کاسه ای ساخته می شوند تا در مصارف مختلف و وسیعی به کار گرفته شوند. آن چه برای خریدار از اهمیت بیشتری برخوردار است انتخاب مدلی است که بیشترین بهره وری را برای او داشته باشد.

در هنگام خرید بهتر است مطابق با نیاز و شرایط مان اقدام به انتخاب بالابر یا آسانسور مناسب نماییم و نکات ذیل را مدنظر داشته باشیم.

  1. حداکثر وزن موادی که باید جابه جا شود.
  2. نوع و جنس مواد
  3. حداکثر دمای مواد در زمان انتقال به مخزن
  4. در اختیار داشتن فضایی جهت نصب و راه اندازی بالابر.

انواع گوناگون الویتر کاسه ای موجود در بازار از جنبه ابعاد دستگاه، ظرفیت انتقال مواد (برحسب کیلوگرم در ساعت) جنس کاسه یا باکت، میزان برق مصرفی و جنس قسمت کششی با یکدیگر تفاوت دارند.

کاربرد آسانسور کارگاهی (بالابر) در صنعت کشاورزی و سیلوها

صنعت کشاورزی از جمله صنایعی محسوب می شود که در هر کشوری از اهمیت به سزایی برخوردار است. مراحل کاشت، برداشت، نگهداری و ذخیره سازی غلاتی مانند گندم و دانه های دیگر از بخش های این صنعت محسوب می شود.

با عنایت به این که دانه هایی مانند گندم و … در سیلوهایی حفظ و مراقبت می شوند که از ارتفاع بسیار زیادی برخوردار هستند و از آن جا به نقاط مختلف کشور انتقال مییابند و با توجه به این نکته که در هنگام جابه جایی، محل های نگهداری و انبارهای موقتی نیز تعبیه  شده است و این سازه ها نیز دارای ارتفاع زیادی می باشند لذا جهت حمل و نقل و انتقال دانه ها به سیلوها و انبارهای مرتفع از بالابر یا آسانسورهای مرتفع استفاده می شود و پرسنل این گونه جاها برای دسترسی آسان به بالای این باکت ها و سازه ها نیاز به حرکت عمودی دارند.

لذا برای این منظور از ماشین های گوناگون مانند لیفتراک و یا طناب های بالا برنده بهره می گیرند. اما راه بهتری برای دست یابی به حرکت های عمودی وجود دارد و آن استفاده از بالابرهای کارگاهی چرخ دنده ای می باشد. اما دلیل این پیشنهاد چیست؟

اول این که آسانسور یا بالابرهای کارگاهی قابلیت نصب روی انواع سازه ها را دارند و دوم به دلیل نصب آسان احتیاجی به جرثقیل ندارند.

فهرست