آسانسور هیدرولیکی

آسانسور هیدرولیکی چیست و جایگاه آن چگونه است؟

آسانسور هیدرولیکی حدود ۶۰ سال پیش در صنعت آسانسورسازی به محبوبیت دست یافت. پیش از شروع قرن ۲۱، با ورود آسانسورهای بدون موتورخانه (MRL) آسانسورهای هیدرولیکی با رقابت‌های روز افزونی روبرو شد. با وجود این، امتیازاتی همچون هزینه‌ی نگهداری کم، انعطاف‌پذیری بالا در طراحی اتاقک، امنیت بالا و نصب آسان و مقرون به صرفه‌ی آن، باعث متمایز شدن این نوع آسانسور شده است. اگر چه همه روزه شاهد افزایش کاربرد آسانسورهای بدون موتورخانه (MRL) هستیم اما این‌ها دلیلی بر کاهش کاربرد آسانسور هیدرولیکی نیست و استفاده از این‌گونه آسانسورها در کشورهای در حال توسعه با افزایش چشم‌گیری همراه است.

توضیحات

از قرن ۱۹ میلادی، آسانسورهای کابلی و هیدرولیکی آبی برای جابه‌جایی عمودی مورد استفاده بود. در سال‌های ۱۹۵۰ آسانسورهای هیدرولیکی روغنی تقریباً همزمان در آلمان و ایالات متحده‌ی آمریکا به صنعت آسانسورسازی راه پیدا کردند و بلافاصله توانستند به محبوبیت دست‌ یابند. در ابتدا کاربرد آسانسور هیدرولیکی اغلب برای بار بود اما با بهبود عملکرد آن و به دلایلی اقتصادی، این‌گونه آسانسورها برای جابه‌جایی افراد نیز مورد استفاده قرار گرفت. دلایل اقتصادی که باعث شد این‌گونه از آسانسورها جایگاه بهتری را برای استفاده‌های عمومی‌تر پیدا کنند مربوط به هزینه، ابزار و کار کم برای نصب می‌شد.

بر اساس گزارش سازمان ملی صنعت آسانسور در ایالات متحده (National Elevator Industry, INC ) شرکت‌ها در دهه‌ی هفتاد میلادی آسانسورهای هیدرولیکی بیشتری را نسبت به انواع آسانسورهای کششی ساختند و در سال‌های ۱۹۸۰ تولید آن‌ها بیش از دو برابر آسانسورهای کششی بود. نزدیک به ۷۰ درصد آسانسورهای ساخته شده در ایالات متحده آمریکا تا سال ۲۰۰۰،  آسانسورهای هیدرولیکی بودند.

از سال ۱۹۹۵، شرکت‌های بزرگ صنعت آسانسورسازی توجه خود را معطوف به نوع جدید آسانسورها یعنی نوع بدون موتورخانه (MRL) کردند. با وجود امتیازات بالای این‌گونه از آسانسورها از جمله فضای اشغالی کم برای ساخت و راه‌اندازی، هزینه‌ی این‌گونه آسانسورها همچنان از آسانسورهای هیدرولیکی بیشتر است. اما مهم‌تر از هرچیز، آسانسور‌های هیدرولیکی بازاری پایدار را به دلیل سطح بالای امنیت و نصب آسان در اختیار دارند. در عرصه‌ی رقابت، شرکت‌های سازنده آسانسورهای بدون موتورخانه (MRL) همواره سعی داشته‌اند با استفاده از دو برهان مصرف انرژی بالا و مشکلات زیست‌محیطی با محبوبیت پایدار آسانسور‌های هیدرولیکی مقابله کنند. این دو برهان در اصل از شرکت‌های سازنده‌ی آسانسورهای کششی گرفته ‌شده است. اما این موضوع در حالی است که در این مورد شکایتی از مصرف‌کنندگان نهایی دریافت نشده است.

بخش بزرگی از کاربرد آسانسور هیدرولیکی مربوط به کشورهای در حال توسعه است. بسیاری از این‌گونه کشور‌ها بجز موارد خاص پر جمعیت و کم‌ مساحت، مقدار قابل توجهی از ساختمان‌های نه‌ چندان بلند دارند. در برخی از این کشورها صنعت آسانسورهای هیدرولیکی با پیشرفت قابل ملاحضه‌ای همراه بوده است که باعث کاهش قیمت و بهبود عملکرد این‌گونه آسانسورها شده است. امتیازات برجسته‌ی این‌گونه از آسانسورها مخصوصاً امنیت و راحتی آن باعث متقاعد شدن شرکت‌ها و افراد به استفاده از آن شده است. در نتیجه، میزان کاربرد آسانسور هیدرولیکی ۶۰ درصد بیش از آسانسورهای کششی در سراسر دنیا است. البته این میزان با ورود آسانسورهای بدون موتورخانه کمی دچار کاهش شده است اما همچنان جایگاه خود را حفظ کرده است.

انواع و مشخصات فنی آسانسور هیدرولیکی

نوع معمولی: این نوع از سیلندرهای زیرزمینی استفاده می‌کند و برای ساختمان‌های کم‌ارتفاع ۲ تا ۵ طبقه(گاهی تا ۸ طبقه) بسیار مورد استفاده است. سرعت آسانسور هیدرولیکی در حدود یک متر در ثانیه است.

نوع بدون حفره (Pit less): این نوع در سال‌های ۱۹۷۰ توسعه ‌یافت و از سیلندر روی زمین استفاده می‌کند. این تغییر کاربری باعث تغییر در قیمت و ایجاد کارکرد بهتر محیطی برای ساختمان‌های دو الی چهار طبقه شده است.

نوع Roped: در  این مدل از آسانسورها جک و یا پیستون از طریق سیم بکسل به کابین متصل شده است.

آسانسورهای هیدرولیکی از پمپ فشار روغن، موتور و شیر صنعتی برای راندن روغن به درون سیلندر و پیستون استفاده می‌کند که در نتیجه‌ی آن اتاقک آسانسور به حرکت در می‌آید.

مزایا و معایب آسانسور هیدرولیکی

همانگونه که اشاره شد، نصب آسانسورهای هیدرولیکی هزینه‌ی کمتری نسبت به آسانسورهای کششی دارد و آن‌ها فضای کمتری را درون ساختمان اشغال می‌کنند. همچنین این‌گونه از آسانسورها در جابه‌جایی بارهای سنگین، از عملکرد بهتری برخوردار هستند چرا که آن‌ها نسبت به نوع کششی قدرت‌مندتر هستند.

از طرف دیگر، یکی از معایب اصلی آسانسورهای هیدرولیکی، سرعت پایین آن‌هاست. همچنین کارایی روغن به عنوان مایع هیدرولیک با تغییر دما می‌تواند دچار تغییر شود. بنابراین همیشه به سیستم کنترل نیاز است. این‌گونه آسانسورها سیستمی با حرارت بالا هستند. روغن ممکن است زیر آسانسور درون زمین نشت کند و باعث آلودگی آب زیر زمین شود. از جهت دیگر، این‌گونه از آسانسورها انرژی بیشتری را نسبت به آسانسورهای کششی مصرف می‌کنند. پمپ فشار روغن آن‌‌ها در خلاف جهت جاذبه و به سمت بالا عمل می‌کند اما این انرژی زمانی که به ارتفاع اولیه‌ی خود باز می‌گردد، از دست می‌رود.

در مقابل باید توجه داشت که آسانسورهای کششی هزینه‌ی نصب بیشتری را می‌طلبد. همچنین این‌گونه از آسانسورها نگهداری سخت‌تری نسبت به نوع هیدرولیکی دارند.

همانگونه که در سطور بالا خواندید، استفاده از آسانسورهای هیدرولیکی برای ساختمان‌های کم ارتفاع به دلیل هزینه‌ی نصب کم و نگهداری آسان، فضای اشغالی کمتر و همچنین آزادی در طراحی زیباتر انتخاب مناسبی است. از این رو در بسیاری از کشورهای در حال توسعه که دارای ساختمان‌های کم‌ارتفاع زیادی هستند، این‌گونه از آسانسورها استفاده‌ی بسیار بالایی دارد. همچنین امنیت، این‌گونه از آسانسورها آن را به انتخاب مناسبی تبدیل کرده ‌است.

  تجهیزات تخصصی اسانسور هیدرولیکی :

شیر ضد ترکیدگی                     (Rupture Valve)

شیر اضطراری                  (Emergency Valve)

شیر ضد سقوط          (Counter Balance Valve)

پمپ دستی (Hand Pump)

گرمکن روغن                                (Oil Heater)

شیر دستی ربع گرد                    (Shut of Valve)

سوئیچ تشخیص فشار              (Pressure Switch)

سامانه هیدرولیکی قدرت (پاوریونیت) :

این سامانه، در دو نوع الکتروموتور درون مخزن و الکترو موتور بیرون مخزن و نیز با دو شکل متفاوت  الکتروموتور داخل روغن(غوطه ور) و بیرون روغن و سه نوع پمپ اسکرو، پره ای و یا دنده ای برای قدرت های سبک، متوسط و سنگین و تجهیز شده به شیر چهار سرعته ساخته می شود.

جک هیدرولیک :

این نوع جک ساخته شده از لوله های استاندارد و دو نوع شفت جک پالش شده یا کروم شده و پکینگ های اروپایی.

انواع درب تابلو برق و فرمان :

مطابق با استاندارد EN81

شیر برقی :

مهم ترین مزیت این نوع شیر، ایجاد سرعت تدریجی و بسیار نرم  هنگام حرکت و توقف کابین نیز می باشد.

کاراسلینگ :

–  قابلیت نصب سریع و آسان با اتصال پیچ و مهره – تجهیز شده به سامانه ایمنی ضد سقوط (پاراشوت) با سیستم محرکه بدون نیاز به گاورنر – تولید شده از ورق های فولادی با روکش گالوانیزه

مکانیزم آسانسور هیدرولیک :

در این آسانسور، سیستم حرکتی آن  به گونه ای است که عامل حرکت کابین آسانسور توسط سیلندر و پیستون (جک و پاور) هیدرولیکی انجام می گردد و عموما ۹۹٫۹%  وزنه تعادل نداشته و برای ارتفاعات کم و با سرعت های کم مورد استفاده قرار می گیرد.

این آسانسور میتواند از نوع مستقیم و یا غیر مستقیم باشد که در نوع مستقیم جک بصورت مستقیم و بردن واسطه به زیر یوک کابین (مستقیم زیر) یا یوک کنار کابین (مستقیم کنار) متصل میگردد و جک به طور مستقیم بر کابین آسانسور تاثیر گذاشته و موجب حرکت کابین می شود. در نوع آسانسور هیدرولیکی جک غیر مستقیم (جک بغل) جک توسط فیکستچر ریل هدایت شده و به فلکه ها متصل می گردد که روی آن فلکه های سیم بکسل به کابین متصل است و حرکت فلکه ها موجب حرکت سیم بکسل و در نهایت حرکت کابین آسانسور میشود.

در آسانسور هیدرولیک عامل حرکت کابین، شامل مجموعه سیلندر و پیستون هیدرولیکی بوده آسانسورهیدرولیک معمولا برای ارتفاع و سرعت کم کاربرد دارد. سیستم محرکه آسانسورهای هیدرولیک می تواند از نوع مستقیم و یا غیر مستقیم باشد. در نوع مستقیم جک بدون واسطه به زیر کابین و یا یوک کابین در کنار کابین متصل شده و در نوع غیرمستقیم حرکت توسط سیم بکسل به کابین (کاراسلینگ) منتقل میگردد.

قبل از اختراع آسانسورهای کششی در امریکا، آسانسورهای هیدرولیک رایج بوده است. تا پیش از سال ۱۹۴۵ عموما از سیال آب جهت نیروی محرک جک استفاده می شده که از ۱۹۴۵ با بکارگیری روغن به عنوان سیال در جک، دیگر آب مورد استفاده قرار نگرفت.  از آسانسورهای هیدرولیک برای حمل و نقل بارهای سنگین در آسانسورهای اتومبیل بر باربر و در ساختمانهای مسکونی کم ترافیک با ارتفاع کم استفاده میگردد، سرعت آسانسورهای یاد شده از 0.25 تا1 متر بر ثانیه می باشد.  نکته جالب، سرعت0.63 متر بر ثانیه به دلیل نصب پاوريونيت بدون مکانيزم خنک کننده و نیز بدون نیاز به مکانیزم پاراشوت تدریجی گاورنر، ترمز ایمنی و… استفاده از سیستم خنک کننده الزامی است.

تجهیزات آسانسور هیدرولیکی، مزیت های آسانسور هیدرولیک و مکانیزم آسانسور هیدرولیک:

مزیت های آسانسور هیدرولیکی :

O نیروی کم اما در عوض قدرت زیاد

O بدون نیاز به سقف چاه مستحکم

O عدم نیاز به فضای موتورخانه در بالای چاه آسانسور

O ایمن بودن آن خصوصا در برابر زلزله

O نرمی حرکت و دقت در توقف

O قابلیت حمل بارهای سنگین

اهمیت آسانسورهای هیدرولیکی زمانی نمایان می شود که ظرفیت زیاد باشد و به آسانسور خوبی نیازمند باشیم. سیستمهای هیدرولیک، دارای توان نیروی بالا برنده قوی و راندمان مکانیکی مناسب می باشند. آسانسورهای هیدرولیکی می توانند با ظرفیتهای ۵۷۰۰۰ کیلو گرم و یا بیشتر می توانند عمل کنند.

کاهش ابعاد آهنکشی:

همان طور که می دانید آسانسورهای هیدرولیکی نیرو و بار عمودی به اسکلت ساختمان اعمال نمی کند به همین علت ابعاد آهن کشی چاهک به طرز چشمگیر کاهش مییابد.

بهره برداری موثرتر از ساختمان:

آیا می دانستید که فضای مورد نیاز برای چاه آسانسور هیدرولیک ۱۲٪ کمتر از چاه آسانسور کششی می باشد! آسانسور هیدرولیک نیازی به فضای موتورخانه در بالا ندارد  اما در عوض به Over Head بیشتری در نوع مستقیم نیاز دارد.

ویژگی‌های آسانسور هیدرولیکی را برمی شماریم:

 عدم نیاز به موتورخانه در پشت بام را می توانیم به عنوان اولین مزیت برشماریم. به سبب  این ویژگی می توانیم این نوع آسانسور را در خانه‌های قدیمی بدون آسانسور نیز راحت‌تر نصب نماییم.

 کابین‌های متنوع، نیز از جمله موارد دیگری است باعث برتری این آسانسور می شود.

از نظر میزان استهلاک ، آسانسورهای هیدرولیکی از کیفیت بسیار بالایی برخوردار بوده؛ و نسبت به آسانسورهای دیگر بسیار کم استهلاک‌تر هستند. از جنبه ایمن بسیار امن هستند و می توان گفت امکان سقوط در آنها تقریبا وجود ندارد.

قدرت بالای آسانسورهای هیدرولیکی برای تحمل وزن‌های سنگین، از جمله مزایای دیگر آن است. در واقع باید گفتن آسانسور هیدرولیک در ابتدا برای حمل بارهای سنگین در ارتفاعات کوچک طراحی شده بود.

حرکت این آسانسور نرم‌تر و آرامش‌بخش‌تر نسبت به آسانسورهای دیگر می باشد. همچنین در هنگام آغاز و توقف حرکت ، تکان‌های به شدت کمتری را احساس می‌کنید.

اما به هر حال هر وسیله ای علاوه بر نقاط قوت، نقاط ضعفی هم دارد، حال به نقاط ضعف این آسانسور می پردازیم: سرعت ، اولین و جدی‌ترین اشکال این آسانسورها است. در واقع این نوع نسبت به رقیب قدیمی خود کندتر حرکت می کند. علاوه بر این، به دلیل  محدودیت ارتفاع پیستون، در نهایت می‌تواند در ساختمان‌های ۵ طبقه قابل اجرا و استفاده باشند. به همین خاطر در ساختمان های کم ارتفاع مورد استفاده قرار می گیرند.

آسانسورهای پانوراما با سیستم هیدرولیک.

اصولا در آسانسورهای پانوراما همواره سعی می‌گردد تا تجهیزات مکانیکی و برقی در معرض دید قرار نگیرند که در سیستم‌های هیدرولیک به دلیل عدم نیاز به سیم بکسل و وزنه تعادل زیبایی بیشتری در آسانسور وجود دارد.

فهرست